Strokenteelt

Wat is het belang van gewasdiversiteit?

Gewasdiversiteit draagt bij aan een weerbaarder teeltsysteem én meer biodiversiteit.
De biologische landbouw werkt van oudsher met een ruime gewasrotatie van minimaal eens per zes jaar (1:6). Dit is belangrijk om de risico’s op plagen en ziekten in te perken, onkruid te beheersen en vooral de bodem vruchtbaar te houden. Jaarlijks een ander gewas op de akker is gewasdiversiteit in tijd. Daarnaast kan gewasdiversiteit in ruimte (meerdere gewassen op één perceel) de weerbaarheid verder versterken en bijdragen aan meer biodiversiteit op de akker en in de bodem.

Wat is Strokenteelt?

Bij strokenteelt teel je op één perceel verschillende gewassen in stroken naast elkaar in plaats van monocultuur. Je beheert elk gewas apart. De stroken kunnen 3, 6, 12 of zelfs 27 meter breed zijn. Je kunt beginnen met twee gewassen apart in stroken of met alle gewassen uit je bouwplan. Net wat past bij je doel of bedrijfsstructuur.

Wat zijn de voordelen van strokenteelt?

De opbrengst is zeker zo hoog als bij een monocultuur
Opbrengsten in de strokenteelt zijn vergelijkbaar en regelmatig hoger dan in de monocultuur. Wetenschappelijk onderzoek op onze akker wijst uit dat het feit dát er gewasdiversiteit op de akker is leidt tot stabielere en soms hogere opbrengsten. Er zijn niet zo zeer specifieke buurgewassen in de stroken aan te wijzen die daarvoor verantwoordelijk te zijn. Kortom, gewasdiversiteit is belangrijker dan de ‘juiste’ buurgewassen. Vanuit praktisch handelen voor de teler zijn specifieke combinaties wel handiger of minder handig.

Ziekten en plagen krijgen minder kans
Strokenteelt vertraagt de verspreiding van ziekten en plagen, want:
• het gewas is verdeeld over verspreid liggende stroken, met andere gewassen ertussen.
• buurgewassen en bloemenstroken bieden meer ruimte voor natuurlijke plaagbestrijders.
Een aansprekend voorbeeld en wetenschappelijk getoetst is dat aardappelen in strokenteelt minder last hebben van de schimmelziekte fytoftora.

Er is meer biodiversiteit
Strokenteelt en ook vaste bloemenstroken in het bouwplan vergroten de (functionele agro)biodiversiteit op het perceel. Er is namelijk altijd voedsel, een schuilplaats of overwinteringsplek voor kruipende beestjes en insecten. Het wetenschappelijke onderzoek laat zien dat actief bodemleven als loopkevers en spinnen met meer soorten in grotere aantallen aanwezig zijn in de strokenteelt dan in het veld met monocultuur.

En het is praktisch uitvoerbaar
Een voorwaarde voor ons om met strokenteelt op 6 meter te beginnen, was dat we geen nieuwe machines hoefden aan te schaffen voor de strokenteelt. Als we nu investeren in nieuwe machines zorgen we wel dat zij inzetbaar zijn in de strokenteelt. Het feit dat elke tractor is uitgerust met GPS maakt de uitvoering een stuk makkelijker.

Wat zijn de nadelen of uitdagingen van strokenteelt?

We ondervinden geen grote nadelen. Wat je in ieder geval als eerste moet doen is het betrekken van de werknemers bij de motivatie voor en de uitvoering van strokenteelt. Het is anders dan wat velen gewend zijn, vergt wat meer creativiteit en vanuit de praktijk ontstaan mogelijk oplossingen voor de uitdagingen die er nog zijn:

• Irrigatie; het is niet effectief en efficiënt om volvelds te beregenen als slechts één gewas water nodig heeft. Een landelijke projectgroep zoekt naar een technische oplossing.
• Bemesting; de machines waarmee wordt bemest hebben wel een andere werkbreedte dan 6 meter.
• Oogsten; op een passende wijze oogsten vergt inventiviteit. We proberen het bouwplan zo aan te passen dat oogsten minder uitdagingen oplevert.
• Administratieve lasten; het aanleveren van verplichte informatie aan RVO vraagt meer werk, omdat elke strook geldt als een perceel. Inmiddels wordt hard gewerkt aan een vereenvoudiging van de aanleverdata.

Meer strokenteelt bij ERF en Hemus?

Voor ons wegen de voordelen zwaarder dan de uitdagingen die er nog zijn. Als we de uitdagingen hebben opgelost, is het voorstelbaar dat we meer grote akkers met monocultuur omzetten naar strokenteelt. Op de kleinere percelen, met bijvoorbeeld agroforestry en de combinatie met zonnepanelen, werken we al met strokenteelt. 

Meer leren over strokenteelt?

Wil je zelf aan de slag met strokenteelt? Stichting Hemus biedt diverse mogelijkheden om kennis op te doen en praktijkervaring op te bouwen. Zie voor ons aanbod of download gratis onze reader Strokenteelt in de praktijk. Hierin lees je hoe ERF en Hemus strokenteelt toepassen en wat de wetenschappelijke resultaten en onze ervaringen tot nu zijn.