Een perceel van vier hectare. Rijen hazelaars, inheemse struiken, aardappelen en bieten.
Agroforestry is een landbouwsysteem waarbij bomen en struiken worden geïntegreerd in akkerbouw of veeteelt. Denk aan walnotenbomen naast groengewassen of een voederhaag in de wei. Meer info op https://www.agroforestrynetwerk.nl/agroforestry
Dit traditionele systeem is terug van weggeweest. Niet zonder reden: het biedt kansen op een robuuster teeltsysteem met meer biodiversiteit. Bomen zorgen via hun wortels en bladval voor een levendiger bodemleven – een fundamentele basis voor gezonde landbouw.
Een levend experiment op Flevolandse grond
Het plan voor agroforestry ontstond in samenwerking met ERF BV en Stichting Flevo-landschap. Inmiddels voert Hemus het uit als onderdeel van het project Nieuwe Natuur Noorderwold-Eemvallei. Meer info : https://www.flevo-landschap.nl/agroforestry In december 2022 werden de eerste hazelaars geplant. Sindsdien is het perceel een dynamisch experiment waarin natuur, landbouw en wetenschap samenkomen. Het doel van Hemus is om te onderzoeken of agroforestry voldoende stabiele opbrengsten oplevert, rendabel is en tegelijkertijd de biodiversiteit verhoogt.
Het ontwerp is zorgvuldig opgebouwd: zeven bomenrijen met drie soorten hazelaars (Corabel, Gustav’s Zellernuss en Gunslebert), onderbroken door blokken met inheemse struiken zoals vlier, hondsroos en vuilboom. Daartussen ligt strokenteelt in stroken van zes meter breed, met elk jaar drie gewassen zoals ui, suikermais, haver, rode biet, bonen, aardappel en grasklaver in een negenjarige rotatie.
Leren door te doen en te meten
Ons agroforestry perceel is niet alleen een teeltsysteem, maar ook een onderzoeksveld. Het ontwerp is zo gemaakt dat het ook voldoet aan een goede onderzoeksopzet.
Hoe beïnvloeden bomen de opbrengst van gewassen? Wat is de ideale afstand tussen boomrijen? En wat doet dit alles met biodiversiteit, ziektedruk en bodemkwaliteit?
In samenwerking met studenten van Aeres Hogeschool Almere zijn in 2023 de eerste biodiversiteitsmetingen en CO₂-opnames uitgevoerd. Die samenwerking wordt voortgezet zodat we meerjarige data kunnen verzamelen en beter inzicht krijgen in de langetermijneffecten van agroforestry.
Daarnaast doet Hemus mee aan verschillende kennisprojecten zoals PPS Verdienmodellen Agroforestry en Handelingsperspectieven Agroforestry. Hierin wordt onderzocht hoe agroforestry economisch haalbaar kan worden voor boeren in verschillende omstandigheden.
Een netwerk van kennis en natuur
In 2024 is het Agroforestry Netwerk Flevoland gestart, waarin boeren, onderzoekers en beleidsmakers elkaar ontmoeten. Regelmatig is Hemus gastlocatie voor een veldexcursie en lezing door agroforestry-experts van het landelijke netwerk.
De agroforestry-opzet van Hemus is veel meer dan een veld met bomen; het is een levend laboratorium waarin landbouw weer in balans komt met de natuur. En waar boeren, studenten en onderzoekers samen ontdekken hoe het anders kan.
Wil je meer weten of deelnemen aan een excursie? Kijk op www.hemus.nu/agenda